Değer Artış Kazancı

Değer artış kazancı, belirli mal ve hakların elden çıkartılmasından doğan kazançlardır. Değer artış kazancı istisna, beyanı, endeksleme.

Değer artış kazancı, Gelir Vergisi Kanununda altı bent halinde sayılan mal ve hakların elden çıkartılmasından doğan kazançlardır. Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması hariç olmak üzere değer artış kazançlarının belirli bir kısmı vergiden istisna edilmiştir. İstisna haddini aşan tutarlar üzerinden gelir vergisi ödenmesi gerekmektedir.

Yazımızın devam eden kısmında yıllar itibarıyla istisna tutarlarına, beyanname bilgilerine yer vereceğiz. Değer artış kazançlarını detaylıca incelemeden önce kısaca sıralayalım.

1: Değer Artış Kazançları

1. Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar.
2. Gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
3. Telif haklarının ve ihtira beratlarının elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
4. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
5. Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar.
6. Diğer hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar.

NOT: Bu faaliyetlerin ticari sermaye ile veya ticari organizasyon içerisinde yapılması durumunda elde edilen kazanç, ticari kazançtır. Dolayısıyla ticari kazancın vergilendirilmesinde uygulanan esaslar dikkate alınır, istisnadan faydalanılamaz.

2: Değer Artış Kazancı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Değer artış kazancı yukarıda sıraladığımız mal ve hakların elden çıkarılmasıyla elde edilen kazançtır. Tanımdan da anlaşılacağı gibi örneğin gayrimenkulünü satan vatandaş, bu satıştan kazanç elde etmişse elde edilen kazanç değer artış kazancıdır.

Peki değer artış kazanç nasıl hesaplanır?
Değer artış kazancı olarak vergiye tabi tutulacak tutar safi kazanç olarak adlandırılır. Safi kazanç hesaplaması şu şekilde yapılır:

Safi Kazanç = Hasılat – (Maliyet + Elden çıkarılma dolayısıyla yapılan gider ve vergi)

Maliyet İçin Endeksleme Yapılır
Safi kazanç hesaplanırken enflasyondan kaynaklanan kazançların vergi dışı tutulması amacıyla enflasyon (ÜFE) oranlarına göre maliyet endekslemesi yapılır. Endeksleme yapılabilmesi için ÜFE artış oranının % 10 veya üzerinde olması şarttır. Endeksleme nasıl yapılır yazımızın devamında ele alacağız.

3: Değer Artış Kazancı İstisna Tutarları

Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması hariç olmak üzere değer artış kazançlarının belirli bir tutarı gelir vergisinden istisnadır. İstisna tutarı her yıl yeniden belirlenmektedir. Aşağıdaki tabloda yıllar itibarıyla değer artış kazancı istisna tutarı yer almaktadır.
Yılİstisna Tutarı (TL)
2016
11.000
2015
10.600
2014
9.700
2013
9.400
2012
8.800

4: Değer Artış Kazancı Beyanı

Elde edilen değer artış kazancının safi miktarı, üstte yer alan istisna sınırını aşmıyorsa beyanname verilmez. İstisnanın aşılması durumunda, satışın yapıldığı yılı takip eden yılın Mart ayının 1. gününden 25. günü akşamına kadar Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilir. Beyanname ile hesaplanan gelir vergisi ise Mart ve Temmuz aylarında eşit iki taksitte ödenir.

5: Değer Artış Kazancı Endeksleme

Değer artış kazancı endeksleme, elden çıkarılan mal veya hakkın maliyetinin günümüz değerine endekslenmesidir. Endeksleme işleme malın alındığı aydan bir önceki aydaki ÜFE endeks sayıları ile satıldığı aydan önceki aydaki ÜFE endeks sayıları dikkate alınarak hesaplanır.

Endeksleme yapılabilmesi için ÜFE artış oranı %10'dan düşük olmamalıdır.

Örnek: Ocak/2013'te 100.000 TL'ye gayrimenkul alan X kişisi aynı gayrimenkulü Ocak/2015'te 160.000 TL'ye satmıştır.

Örneğimizde X kişisinin vergi durumunu ele alalım. Öncelikle ÜFE artış oranı hesaplayalım. Hesaplama alış ve satışın gerçekleştiği ayların öncesindeki ayları dikkate alacağız. Yani Aralık/2012 ve Aralık/2014 ÜFE endekse sayılarını dikkate almalıyız.

Alış: Aralık/2012 ÜFE : 207.29
Satış: Aralık/2014 ÜFE: 235.84
Artış Oranı: %13.77 = (235.84-207.29)/207.29

Hesaplamamıza göre ÜFE artış oranı %10'u geçtiğinden maliyet endekslemesi yapacağız.

Endekslenmiş maliyet = 100.000 + (100.000*13.77) = 113.770 TL
Safi Kazanç = 160.000 - 113.770 = 46.230 TL
İstisna = 10.600 TL
Vergilendirilecek kazanç = 35.630 TL
Beyanı: Mart/2016'da beyan edilir.

6: Değer Artış Kazançları

1. Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması
Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, değer artış kazancı olarak vergilendirilmektedir.

İvazsız olarak iktisap edilen hisse senetleri ile tam mükelleflere ait olup iki yıldan fazla elde tutulan hisse senetlerinin, (BİST’te işlem gören hisse senetleri için bir yıl) elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, gelir vergisinin konusuna girmemektedir.

Geç. 67 kapsamında tevkifat yapılmakta olan menkul kıymetlerin satışında elde edilen kazançlara da tevkifat uygulanır. Bu suretle tevkifat uygulanan kazançlar beyan edilmez.

2. Gayrimenkullerin elden çıkarılması
Alındıktan itibaren beş yıl içinde elden çıkarılan gayrimenkul satışından doğan kazanç, değer artışı kazancı olarak vergilendirilir. Beş yıl geçtikten sonra satılanlar gayrimenkuller ile ivazsız(karşılıksız, miras gibi) olarak iktisap edilen gayrimenkullerin satışından elde edilen kazançlardan vergi alınmaz.

3. Telif haklarının ve ihtira beratlarının elden çıkarılması
Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanuni mirasçıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artış kazancıdır.

Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanuni mirasçıları tarafından elden çıkarılması halinde ise, elde edilen kazanç serbest meslek kazancı olup gelir vergisinden istisnadır.

4. Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılması
limited şirket ortaklık paylarının,
adi komandit şirket ortaklık paylarının,
kollektif şirket ortaklık paylarının,
kooperatif hisselerinin,
elden çıkarılması bu kapsamdadır.

Anonim şirketlere ait hisse senetleri ile eshamlı komandit şirketlerin komanditer ortaklarına ait hisse senetlerinin elden çıkarılması hakkında menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasıyla ilgili hükümler uygulanır.

5. Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılması
Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar, değer artışı kazancı olarak vergilendirilmektedir.

Ayrıca faaliyetine devam eden ticari bir işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticari bir işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilir.

6. Diğer hakların elden çıkarılması
Gelir Vergisi Kanunu'nun 70’inci maddesinin birinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yazılı hakların (ihtira beratları hariç) elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazancıdır. Bu bent kapsamındaki hakları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
- Arama hakları,
- İşletme hakları,
- İmtiyaz hakları ve ruhsatları,
- Alameti farika hakları,
- Marka hakları,
- Ticaret unvanı,
- Her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları,
- Sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilere, gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar.

6: Bazı Değer Artış Kazançları Vergilendirilmez

Gelir Vergisi Kanunu Md. 81'de bazı hallerde değer artış kazancının hesaplanmayıp vergilendirilmeyeceği düzenlenmiştir.
1. Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde, kanuni mirasçılar tarafından işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletmeye dâhil iktisadi kıymetlerin kayıtlı değerleriyle (bilanço esasına göre defter tutuluyorsa bilançonun aktif ve pasifiyle bütün halinde) aynen devir alınması.
2. Kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devir alan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.).
3. Kollektif ve adi komandit şirketlerin bu maddenin (2) numaralı bendinde yazılı şartlar dâhilinde nev'i değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesi (Kollektif ve adi komandit şirketlerin şekil değiştirerek anonim şirket haline dönüşmesi halinde şekil değiştiren kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarının anonim şirketteki ortaklık paylarını gösteren hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.).
Ad

Ekonomi,1,Emlak Vergisi,1,Gelir Uzman Yardımcılığı,3,Gelir Vergisi,41,Genel,21,GİB,12,Katma Değer Vergisi,10,Kurumlar Vergisi,5,Maaş,3,Mevzuat,8,Motorlu Taşıtlar Vergisi,4,Muhasebe,3,ÖTV,9,Sosyal Güvenlik,1,VDK,2,Veraset ve İntikal Vergisi,1,Vergi Affı 2016,18,Vergi Affı 2017,6,Vergi Daireleri,3,Vergi Haberleri,13,Vergi Usul Kanunu,17,
ltr
item
Vergi Blog: Değer Artış Kazancı
Değer Artış Kazancı
Değer artış kazancı, belirli mal ve hakların elden çıkartılmasından doğan kazançlardır. Değer artış kazancı istisna, beyanı, endeksleme.
https://4.bp.blogspot.com/-lOZYQ6EeQPs/WAklweHAiVI/AAAAAAAAA6g/pJVaaXuck28uYeeNomcJLaG106dlotQagCLcB/s1600/deger-artis-kazanci.png
https://4.bp.blogspot.com/-lOZYQ6EeQPs/WAklweHAiVI/AAAAAAAAA6g/pJVaaXuck28uYeeNomcJLaG106dlotQagCLcB/s72-c/deger-artis-kazanci.png
Vergi Blog
http://www.vergiblog.com/2016/10/deger-artis-kazanci.html
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/2016/10/deger-artis-kazanci.html
true
1079650730403726947
UTF-8
Tüm içerikler yüklendi İçerik bulunamadı TÜMÜ Devamı Cevapla İptal Sil Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Tümünü Gör İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR Konu ARŞİV SEARCH TÜM İÇERİKLER İsteğinizle uyuşan içerik bulunamadı. Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çrş Prş Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara az önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago beş haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU İÇERİK ÖZELDİR Görüntülemek için lütfen tıklayınız Tamamını Kopyala Tamamını Seç All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy