Ticari Kazanç

Gelir Vergisi Kanunu (GVK) açısından ticari kazanç nedir? Ticari ve sınai faaliyet ile ticari kazancın kapsamı. Ticari kazanç sayılan gelirler.

Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır. Ticari kazanç elde eden gerçek kişilerin geliri, gelir vergisine; kurumların kazancı ise kurumlar vergisine tabidir. Ticari faaliyet, emek ve sermaye unsurlarının birlikte kullanılarak devamlı bir organizasyona dayanan, zirai ve serbest meslek faaliyeti dışında kalan tüm faaliyetler olarak tanımlanabilir. Sınai faaliyet ise üretim faaliyetini ifade etmektedir.

Ticari faaliyetin tarifi GVK’da yapılmadığından Türk Ticaret Kanununa (TTK) bakmak gerekir.
6102 sy. TTK’ya göre
Ticari iş: “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.”
Ticari işletme: “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.” Dolayısıyla ticari işletmeden kasıt şirket değildir.

Her ne kadar TTK’da esnaf işletmesi, ticari işletme dışında değerlendirilmekte ve tüccar sıfatı taşımasa da GVK açısından esnafın elde ettiği kazanç ticari kazançtır. Bununla birlikte esanf muaflığı müessesesi ile esnafların önemli bir kısmı vergiden muaf tutulmuştur.

TTK ile vergi kanunlarının birbirine tabiyetinden bahsedilemeyeceği gibi vergi kanunlarının yorumlanmasında, bu kanunlarda yer alan kavramların değerlendirilmesinde, TTK’ya bağlı kalma zorunluluğu da yoktur.

TTK’nın ticari faaliyet olarak kabul ettiği faaliyetler, GVK’ya göre, ticari ve sınai sayılacak faaliyetlerin asgarisi olup, GVK’nın ticari ve sınai saydığı faaliyetler, TTK’nın ticari ve sınai saydığı faaliyetlerden daha geniş kapsamlıdır.

Gelir Vergisi Kanunu anlamında ticari ve sınai faaliyet kapsamının belirlenmesinde aşağıda belirtilen unsurların göz önüne alınması gerektiğini söyleyebiliriz.

1. Bir iktisadi sonuç yaratan faaliyette bulunulması,
2. Faaliyetin bağımsız olması,
3. Faaliyetin sürekli olması,
4. Faaliyetin kazanç elde etme amacını gütmesi,
5. Faaliyette bulunanın genel iktisadi hayata katılması,
6. Faaliyetin zirai faaliyet ya da serbest meslek faaliyeti niteliği taşımaması.

Ticari Faaliyette Devamlılık Unsuru

Ticari kazancı belirleyen hâkim unsur, ticari faaliyette devamlılıktır. Arızi olarak yapılan ticari işlerden elde edilen kazançlar GVK Md. 82 kapsamında arızi kazanç olarak vergilendirilir. Devamlılık unsuru bir takvim yılı içerisinde ticari mahiyet arz eden işlemlerin birden fazla tekrarlanması veya birden fazla takvim yılında tekrarlanmasıdır. Devamlılık kasıt ve niyetiyle tüccarlar tarafından yapılan faaliyet sonucu elde edilen gelir ticari kazanç, aksi takdirde, arızi kazanç olarak vergilendirilecektir. İlgilinin, kasıt ve niyetine bağlı sübjektif nitelikteki bu ölçüden, objektif belirtisi ise, ticari organizasyonun varlığıdır. Bir işlemin ticari organizasyon içerisinde yapılması, devamlılık kasıt ve niyetiyle yapıldığının karinesidir.


Bir faaliyet sonucu elde edilen kazancın ticari kazanç kapsamında değerlendirilebilmesi için, faaliyetin sermaye yoğun olup olmadığına bakılması gerekir. Örneğin, bir binanın elektrik tesisat işinin planlanmasını yapan bir fen adamının faaliyeti, SMK iken, aynı kişilerce bu işin malzeme ve işçilik kendilerine ait olmak üzere yapılması ticari kazançtır.

Bir ticari işlemin, devamlı bir faaliyet çerçevesi içinde mi yoksa arızı olarak mı yapıldığını tespit etmek bazı durumlarda güçlük arz edebilir. Genel olarak asıl olan devamlılık kasıt ve niyetinin olmasıdır. İlgilinin kasıt ve niyetine bağlı sübjektif nitelikteki bu ölçünün objektif belirtisi ise ticari organizasyonun varlığıdır. Herhangi bir ticari işlemin, ticari bir organizasyonun içinde yapılması halinde devamlılık kasıt ve niyeti ile aksi durumda arızi olarak yapıldığı kabul edilmelidir.
Bir ticari faaliyette devamlılık unsuru olmadığında elde edilen gelir ticari kazanç kapsamında değil “diğer kazanç ve iratlar” kapsamında değerlendirilir. Ancak, sınai faaliyette ayrıca devamlılık şartının aranmasına gerek yoktur. Çünkü sınai faaliyetin arızi nitelikte yapılması söz konusu olmayıp devamlılık unsuru sınai faaliyetin bünyesinde mündemiçtir. Dolayısıyla sınai faaliyetler sonucu elde edilen kazançlar her hal ve takdirde ticari kazanç niteliği taşır.

Ticari Kazancın Elde Edilmesi 

Ticari kazancın elde edilmesi, tahakkuk esasına bağlanmıştır. Elde etmenin gerçekleşmesi için, ticari işlemin eksiksiz olarak yerine getirilmiş olması gerekir. Kısaca, mükellefin ticari kazancının tespitinde, sadece tahsil edilen gelirleri anlamamak gerekir. Gelirin miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşmesi, alacaklıları açısından tahakkukun gerçekleştiğini ifade eder. Bu durumda vergiyi doğuran olay da ortaya çıkmış sayılır.

Gayrimenkul satışlarında satış akdinin yapılması ve satılan gayrimenkulün alıcıya teslimi (ekonomik tasarrufun alıcıya bırakılması) ticari kazancın tahakkuk esasında elde edilmesi için yeterli sayılmaktadır. 

Gayrimenkul satışı, tapu siciline tescile bağlı olmaksızın, mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleşmektedir. Dolayısıyla satıştan doğan gelirin, satış akdinin yapıldığı ve gayrimenkulün alıcıya teslim edildiği hesap dönemi ticari kazancına dâhil edilerek beyan edilmesi gerekmektedir.

Ticari kazancın vergilendirilmesi gerçek ve basit usule tabidir. Bkz. Gerçek ve Basit Usulde Vergi Mükellefiyeti

Her Halükarda Ticari Kazanç Sayılan Gelirler

Ayrıca GVK’da her durumda gelirleri ticari kazanç olarak vergilendirilecek faaliyetler sayılmıştır.

Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı kazançlar ticari kazanç sayılır:
1. Maden, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri ile tuğla ve kiremit harmanlarının işletilmesinden;
2. Coberlik işlerinden; (kendi nam ve hesaplarına devamlı menkul kıymet alım-satımı yapanlar)
3. Özel okul ve hastanelerle benzeri yerlerin işletilmesinden;
4. Gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden;
5. Kendi nam ve hesaplarına menkul kıymet alım - satımı ile devamlı olarak uğraşanların bu faaliyetlerinden;
6. Satın alınan veya trampa suretiyle iktisap olunan arazinin iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde parsellenerek bu müddet içinde veya daha sonraki yıllarda kısmen veya tamamen satılmasından; elde edilen kazançlar.
7. Diş protezciliğinden elde edilen kazançlar.

Kolektif ortaklıklarda ortakların, adi veya eshamlı komandit ortaklıklarda komandit ortakların ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hükmündedir.(Serbest meslek kazancı hariç.)
Ad

Ekonomi,1,Emlak Vergisi,1,Gelir Uzman Yardımcılığı,3,Gelir Vergisi,41,Genel,19,GİB,12,Katma Değer Vergisi,10,Kurumlar Vergisi,5,Maaş,3,Mevzuat,8,Motorlu Taşıtlar Vergisi,4,Muhasebe,3,ÖTV,9,Sosyal Güvenlik,1,VDK,2,Veraset ve İntikal Vergisi,1,Vergi Affı 2016,18,Vergi Affı 2017,6,Vergi Daireleri,3,Vergi Haberleri,13,Vergi Usul Kanunu,17,
ltr
item
Vergi Blog: Ticari Kazanç
Ticari Kazanç
Gelir Vergisi Kanunu (GVK) açısından ticari kazanç nedir? Ticari ve sınai faaliyet ile ticari kazancın kapsamı. Ticari kazanç sayılan gelirler.
https://4.bp.blogspot.com/-3Xz09uXU4Qg/WHDs9Q430HI/AAAAAAAABEE/wc0MU2LyANc7maOPDb9043nQgTjvvda3ACLcB/s1600/ticari-kazanc.jpg
https://4.bp.blogspot.com/-3Xz09uXU4Qg/WHDs9Q430HI/AAAAAAAABEE/wc0MU2LyANc7maOPDb9043nQgTjvvda3ACLcB/s72-c/ticari-kazanc.jpg
Vergi Blog
http://www.vergiblog.com/2017/01/ticari-kazanc.html
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/2017/01/ticari-kazanc.html
true
1079650730403726947
UTF-8
Tüm içerikler yüklendi İçerik bulunamadı TÜMÜ Devamı Cevapla İptal Sil Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Tümünü Gör İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR Konu ARŞİV SEARCH TÜM İÇERİKLER İsteğinizle uyuşan içerik bulunamadı. Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çrş Prş Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara az önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago beş haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU İÇERİK ÖZELDİR Görüntülemek için lütfen tıklayınız Tamamını Kopyala Tamamını Seç All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy