Ücret ve Ücretlerin Vergilendirilmesi

Ücret, bedensel ve/veya zihinsel bir emek karşılığında işverenden elde edilen hasılayı ifade eder. Bu yazımızda Gelir Vergisi Kanunu (GVK) açısından ücret kavramını inceliyoruz. Ücret olarak elde edilen gelir, gelir vergisine tabidir.

Ücret, bedensel ve/veya zihinsel bir emek karşılığında işverenden elde edilen hasılayı ifade eder. Bu yazımızda Gelir Vergisi Kanunu (GVK) açısından ücret kavramını inceliyoruz. Ücret olarak elde edilen gelir, gelir vergisine tabidir.

Ücret, GVK 61’de şöyle tanımlanmıştır: “Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

Her ne ad altında yapılırsa yapılsın ücret tanımı içine giren tüm ödemeler ücret olarak vergilendirilir. Bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmemektedir. Bu şekilde sağlanan menfaatlerden hangilerinin ücret olarak değerlendirilmesi gerektiğine ilerleyen kısımlarda yer verilecektir.

Tanımdan da anlaşılacağı üzere, ücretin tanımında üç ana unsur mevcuttur. Bu unsurlar:
  • İşverene tabi olma: GVK 62’ye göre işveren, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dâhilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. Ayrıca, ücret sayılan ödemelerde, ödemeyi yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirme bakımından işveren sayılmaktadır. İşveren: (Md. 62) İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dâhilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. 61'inci maddenin 1 ila 6 numaralı bentlerinde yazılı ödemeleri (ücret sayılan ödemeler) yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir.
  • Belli bir işyerine bağlı olma: İşyeri, VUK 156’da tanımlanmıştır. Bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir. İşyerine bağlı olmaktan kasıt hukuki bağlılıktır. Zira hizmetin, bu yerlerde yapılma zorunluluğu bulunmamaktadır.
  • Hizmet karşılığı olarak bir ödemenin yapılması: Hizmet olmadan yapılan ödemeler ücret sayılmaz. Ücretin tanımının önemli bir unsuru da elde edilen gelirin hizmet karşılığı olmasıdır. Örneğin; İşverenle hizmet erbabı arasında doğan ihtilaf sonucu manevi tazminat alınabilmektedir. Fiili bir çalışma ya da hizmetin karşılığı olmayan manevi tazminatın, bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak bir hizmet karşılığı yapılan bir ödeme olmaması nedeniyle ücret olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Örneğin, bağış ve yardımlar. Kanun ile yasaklanmış bir işle ilgili olsa bile, bu iş karşılığında alınan menfaatler ücrettir. Ancak işveren tarafından kanundışı iş nedeniyle yapılan ödemeler KVK 3 GT’ye göre gider olarak dikkate alınamaz.

Ücret Sayılan Ödemeler
Bu kanunun uygulanmasında, hangi ödemelerin ücret sayılacağı yukarıdaki unsurların varlığına bağlanmıştır. Ancak ilgili kanun maddesinin devamında, aşağıda yazılı ödemelerin, bu unsurları taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın ücret kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Örneğin, elde edilen gelir hizmet karşılığı olmasa bile aşağıda sayılanlar arasındaysa ücret sayılır.
  1. 23 üncü Maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları;
  2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi, İl genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
  4. Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
  5. Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
  6. Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler.
Buna göre bir ödemenin ücret olup olmadığı değerlendirilir; önce ücretin unsurlarını taşıyıp taşımadığına bakılır, taşımıyorsa ücret sayılan ödemeler arasında sayılıp sayılmadığına bakılır.

ÜCRETİN TESPİT ŞEKLİ

Vergilendirme ve tespit şekli bakımından ücretler iki kısma ayrılmıştır:
- Gerçek ücretler
- Diğer ücretler

Diğer ücretler kapsamı dışındaki ücretler, gerçek ücrettir.

Ücretin Gayrisafi Tutarının Hesaplanması

Ücretin gerçek gayrisafi değeri, işveren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından oluşan tutardır.

Hizmet erbabına verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre; konut tedariki ve sair suretle sağlanan menfaatler, konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal bedeline göre değerlenir.

Yabancı parasıyla ödenen ücretler ödeme gününün borsa rayiciyle Türk parasına çevrilir. Borsa rayicinin olmaması halinde MB’ce, o da yoksa TCMB’ce açıklanan kur üzerinden TL’ye çevrilir. (GVK 63)

Ücretin Safi Tutarının Hesaplanması

GVK 63’e göre ücretin safi tutarına, gayrisafi tutardan aşağıdaki indirimlerin çıkarılmasıyla ulaşılır:
  • Emekli aidatı ve sosyal sigorta primleri
  • Sosyal güvenlik ve destekleme primleri
  • OYAK vb. kurumlarca yapılan kesintiler
  • Hayat sigortası primleri (%50)
  • Şahıs sigortası primleri
  • İşçi sendikasına ödenen aidatlar (tevsik edilmeli)

Asgari Geçim İndirimi

GVK 32’ye göre, ücretin gerçek usulde vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulanır. Ayrıca ücret gelirlerini yıllık beyannameyle beyan edenler de yararlanacaktır.

Asgari geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50'si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10'u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5; üçüncü çocuk için %10, diğer çocuklar için %5'idir. 

Detaylı bilgi: Asgari Geçim İndirimi (AGİ) 2017

Engellilik İndirimi

Çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır ve aşağıda engellilik dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir.

Ücretler temelde; gerçek usulde(tevkif suretiyle) veya diğer ücret olarak vergilendirilmektedir. Bunların yanı sıra bir diğer şekilde ücretlerin beyannameyle bildirilmesi suretiyle vergilendirilmesidir.

Detaylı bilgi: Engellilik İndirimi 2017

Gerçek Ücretlerin Vergilendirilmesi

Gerçek usule tabi ücretlerin vergilendirilmesi iki şekilde yapılmaktadır:

 • Ücretten işveren tarafından vergi kesintisi yapılması,
 • Elde edilen ücretin yıllık beyanname ile beyan edilmesi.

Gerçek ücretler tevkifat(stopaj) yoluyla vergilendirilmektedir. Tek işverenden alınan tevkif (stopaj) suretiyle vergilendirilmiş ücretler hiçbir şekilde beyan edilmemektedir. Birden fazla işverenden alınan tevkif suretiyle vergilendirilen ücretler ise GVK 103’te yer alan tarifenin ikinci dilimindeki tutarı aşması halinde bütün ücret gelirleri beyan edilmektedir.

Tevkifat oranı: Ücretlere uygulanacak tevkifat oranı gelir vergisi tarifesine göre uygulanmakta dolayısıyla değişiklik göstermektedir.

Verginin hesaplanması: İşveren tarafından sağlanan menfaatlerden (brüt ücret), önce GVK 63’te yer alan indirimler yapılarak ücretin safi tutarına ulaşılacak, daha sonra GVK 31’de(engellilik indirimi) yer alan tutarla indirilerek matraha ulaşılacaktır.

Ücret bordrosu: İşverenler bir ay içerisinde ödedikleri ücretler için ücret bordrosu düzenlemek zorundadırlar. (VUK 238) Genel, katma, özel bütçeli daire ve müesseselerle belediyelerin ve 3659 sayılı Kanuna tabi müesseselerin ücret ödemelerinde kullandıkları vesikalar ücret bordrosu yerine geçer.(VUK 239)

Diğer Ücretlerin Vergilendirilmesi (Md. 64)

Aşağıda yazılı hizmet erbabının safi ücretleri takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının %25'idir.
  1. Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar;
  2. Özel hizmetlerde çalışan şoförler;
  3. Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri;
  4. Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar;
  5. Gerçek ücretlerinin tespitine imkân olmaması sebebiyle, Danıştay’ın müspet mütalaasıyla, Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar.
Diğer ücretler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bunlar beyannameye ithal edilmez.

Vergi karnesi: Diğer ücretliler vergi karnesi almak zorundadır. (VUK 247)

Verginin tarhı: Diğer ücretlerde, hizmetin ifa olunduğu takvim yılının ikinci ayında, takvim yılı içinde işe başlanması halinde, işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde. (GVK 109)
Ad

Ekonomi,1,Gelir Uzman Yardımcılığı,3,Gelir Vergisi,41,Genel,17,GİB,12,Katma Değer Vergisi,10,Kurumlar Vergisi,5,Maaş,3,Mevzuat,8,Motorlu Taşıtlar Vergisi,4,Muhasebe,2,ÖTV,9,Sosyal Güvenlik,1,VDK,2,Veraset ve İntikal Vergisi,1,Vergi Affı 2016,18,Vergi Affı 2017,5,Vergi Daireleri,3,Vergi Haberleri,13,Vergi Usul Kanunu,17,
ltr
item
Vergi Blog: Ücret ve Ücretlerin Vergilendirilmesi
Ücret ve Ücretlerin Vergilendirilmesi
Ücret, bedensel ve/veya zihinsel bir emek karşılığında işverenden elde edilen hasılayı ifade eder. Bu yazımızda Gelir Vergisi Kanunu (GVK) açısından ücret kavramını inceliyoruz. Ücret olarak elde edilen gelir, gelir vergisine tabidir.
https://4.bp.blogspot.com/-OThFeUogquM/WHvNZwtjdLI/AAAAAAAABIo/hm0lIfZr6LE1v8HnE7iNgd_zvybhhTBrQCLcB/s1600/ucret-vergi.jpg
https://4.bp.blogspot.com/-OThFeUogquM/WHvNZwtjdLI/AAAAAAAABIo/hm0lIfZr6LE1v8HnE7iNgd_zvybhhTBrQCLcB/s72-c/ucret-vergi.jpg
Vergi Blog
http://www.vergiblog.com/2017/01/ucret-ve-ucretlerin-vergilendirilmesi.html
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/2017/01/ucret-ve-ucretlerin-vergilendirilmesi.html
true
1079650730403726947
UTF-8
Tüm içerikler yüklendi İçerik bulunamadı TÜMÜ Devamı Cevapla İptal Sil Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Tümünü Gör İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR Konu ARŞİV SEARCH TÜM İÇERİKLER İsteğinizle uyuşan içerik bulunamadı. Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çrş Prş Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara az önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago beş haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU İÇERİK ÖZELDİR Görüntülemek için lütfen tıklayınız Tamamını Kopyala Tamamını Seç All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy