Menkul Sermaye İradı

Menkul sermaye iradı nedir ne demek? Menkul sermaye iradı tanımı, vergilendirilmesi ve beyanı. Kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Gelir Vergisi Kanununun 75. maddesine göre; sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği (tahsil esası) kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır. Bu tanımın dışında, aynı maddede her halde menkul sermaye iradı (MSİ) sayılacak unsurlar, 17 bent halinde sayılmıştır. Gerçek kişiler tarafından elde edilen menkul sermaye iradı, gelir vergisine tabidir.

Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında” ifadesiyle kastedilen; menkul sermaye iradının bu faaliyetlerin dışında elde edilmiş olması değildir. Kastedilen; bu faaliyetlere tahsis edilmiş nakdi sermayenin kapsam dışı bırakılmasıdır. Yani “ticari, zirai veya mesleki faaliyete tahsis edilen nakdi sermaye” dolayısıyla elde edilen gelirlerin, menkul sermaye iradı olarak değerlendirilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. Söz konusu hükümle, örneğin ticari faaliyetten elde edilen kârın da son tahlilde bir nakitten karşılanmış olduğu gibi bir karmaşanın doğması engellenmiştir.

Ancak; GVK Md. 75’in üçüncü fıkrasında “Yukarıda yazılı iratlar, bunları sağlayan sermaye sahibinin ticari faaliyetine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre GVK 75’in önceki fıkraları uyarınca MSİ olarak değerlendirilecek iratlar, ticari faaliyete bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazanç sayılacaktır.


Kaynağına Bakılmaksızın Menkul Sermaye İradı Sayılan Gelirler

Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar GVK 75’e göre menkul sermaye iradı sayılır:

1. Her nevi hisse senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları katılma belgelerine ödenen kâr payları ile konut finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetlere ve varlık finansmanı fonlarını temsilen ihraç edilen varlığa dayalı menkul kıymetlere ödenen faiz, kâr payı veya benzeri gelirler dahil.)

2. İştirak hisselerinden doğan kazançlar
 a. limited şirket ortaklarının,
 b. iş ortaklıklarının ortaklarının,
 c. komanditerlerin kâr payları, (adi)
 d. kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu zümreye dâhildir. (Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan kârların ortaklara, kooperatifle yaptıkları muameleler nispetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.)

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesindeki şartların birlikte gerçekleşmesi halinde; Türkiye'de yerleşik gerçek kişilerin doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50'sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştiraklerinin kazançları dağıtılsın veya dağıtılmasın, iştirakin hesap döneminin kapandığı ayı içeren yıl itibarıyla dağıtılan kâr payı sayılır. Türkiye'de vergilendirilmiş kazancın iştirak tarafından sonradan dağıtılması durumunda, elde edilen kâr paylarının vergilendirilmiş kısmı bu tutardan indirilir.

Adi komandit şirketlerde komanditerlerin kâr payları, şirket kârının ilişkin bulunduğu takvim yılında elde edilmiş sayılır; (diğerlerinde elde edildiği dönemin)

Not: İş ortaklığının gerçek kişi ortağının kazancı MSİ’dir. Dolayısıyla iş ortaklığının zarar etmesi halinde; zarar, ortaklarca indirim konusu yapılamaz.

3. Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları;

4. Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren dar mükellef kurumların, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancından, hesaplanan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısmı, (brüt kâr – hesaplanan vergi)

5. -Her nevi tahvil (ipotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipoteğe dayalı menkul kıymetler hariç ipotekli sermaye piyasası araçları, varlık teminatlı menkul kıymetler dahil)
 - Hazine bonosu faizleri
 - TOKİ, Kamu Ortaklığı İdaresi, Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler 
 - Varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler, (Döviz cinsinden yahut dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları irat sayılmaz.)

6. Her nevi alacak faizleri, (Adi, imtiyazlı, rehinli, senetli alacaklarla carî hesap alacaklarından doğan faizler ve kamu tüzel kişilerince borçlanılan ve senede bağlanmış olan meblağlar için ödenen faizler dahil.)

7. Mevduat faizleri, (Bankalara, bankerlere, tasarruf sandıklarına, tevdiat kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faizler, bunlar dışında kalan kişi ve kuruluşlardan devamlı olarak para toplama işi ile uğraşanların her ne şekil ve ad altında olursa olsun toplanan paralara sağladıkları gelirler ve menfaatler ile bankalar ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasasında değerlendirilen paralara ödenen faizler de mevduat faizi sayılır.)

8. Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponların satışından elde edilen bedeller, (Menkul kıymetin kuponlu veya kuponsuz olarak satılması, MSİ sayılmaz!)

9. İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar, (İştirak hisselerinin devir ve temliki, MSİ sayılmaz!)

10. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

11. Mülga

12. Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr payları ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları,

13. Mülga

14. Menkul kıymetlerin geri alım ve satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında sağlanan menfaatler (repo ve ters repo gelirleri),

15. Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri tarafından; ayrılanlara ödenen irat tutarları, (on yıl)
 a. On yıldan az süreyle prim veya aidat ödeyerek ayrılanlara ödenen irat tutarları,
 b. On yıl süreyle prim veya aidat ödeyerek ayrılanlar ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara ödenen irat tutarları.

16. Bireysel emeklilik sisteminden;
 a. On yıldan az süreyle katkı payı ödeyerek ayrılanlar ile bu süre içinde kısmen ödeme alanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında bireysel emeklilik hesabına yapılan Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dahil.),
 b. On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar ile bu süre içinde kısmen ödeme alanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (4632 sayılı Kanun kapsamında bireysel emeklilik hesabına yapılan Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dahil.),
 c. Emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (4632 sayılı Kanun kapsamında bireysel emeklilik hesabına yapılan Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dahil.).

17. Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen her türlü sermaye piyasası araçlarından elde edilen gelirler.

Yukarıda yazılı iratlar, bunları sağlayan sermaye sahibinin ticari faaliyetine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır. (Ticari kazanç sayılmaz, ticari kazancın tespitinde dikkate alınır.)

Menkul Sermaye İradının Vergilendirilmesi

Menkul sermaye iradı gelirlerinin vergilendirilmesi gelirin türüne göre değişmektedir. Çoğunlukla elde edilen gelir GVK'nın 94. maddesi veya Geçici 67. maddesine göre tevkifata (stopaj) tabi tutulur. Geçici 67. maddeye göre tevkifata tabi tutulan menkul sermaye iradı hiçbir surette beyan edilmez. Tevkifat nihai vergilendirmedir. GVK 94. maddeye göre tevkifata tabi tutulan gelirler ise GVK'nın 86/1-c maddesi uyarınca vergiye tabi gelir toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimi için öngörülen haddi aşması halinde beyan edilir.

Menkul Sermaye İradı Beyan Durumu

MENKUL SERMAYE İRADININ TÜRÜ BEYAN DURUMU ÖZELLİKLERİ
Mevduat faizleri Beyan Dışı Vergi kesintisine tabi tutulmuştur. Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.
Özel finans kurumlarınca(katılım bankalarınca) ödenen kar payları Beyan Dışı
Repo gelirleri Beyan Dışı
01.01.2006 tarihinden itibaren ihraç edilen Devlet tahvili ve Hazine bonolarının faiz gelirleri Beyan Dışı
01.01.2006 tarihinden itibaren yurtiçinde ihraç edilen özel sektör tahvillerinin faiz gelirleri (Yurt içinde ihraç edilen kira sertifikaları dahil) Beyan Dışı
01/01/2006 tarihinden sonra ihraç/iktisap edilenler hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller Beyan Dışı
Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları Beyan Dışı Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.
Bireysel emeklilik sisteminden ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları Beyan Dışı Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.
Kurumlar vergisi mükelleflerince 31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap  dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı halinde, gerçek kişilerce elde edilen kar payları Beyan Dışı İstisna
MENKUL SERMAYE İRADININ TÜRÜ BEYAN DURUMU ÖZELLİKLERİ
Kurumların karlarını sermayeye eklemek  suretiyle gerçekleştirdikleri kar dağıtım işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen kar payları Beyan Dışı Tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyeceklerdir.
01.01.2006 tarihinden önce ihraç/iktisap  edilen hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller 1.600 TL’yi aşması halinde tamamı beyan edilecektir. Tevkifat ve istisna uygulanmayan gelirlere ilişkin  1.600 TL’lik beyan haddinin aşılması halinde beyan edileceklerdir.
İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kar paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar 1.600 TL’yi aşması halinde tamamı beyan edilecektir. Tevkifat ve istisna uygulanmayan gelirlere ilişkin  1.600 TL’lik beyan haddinin aşılması halinde beyan edileceklerdir.
Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri
Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri
Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (faiz, repo, kar payı v.b.)
Her çeşit alacak faizleri
01.01.2006 tarihinden önce TL cinsinden ihraç edilen her çeşit tahvillerin faiz gelirleri 2017 takvim yılı gelirleri için uygulanacak indirim oranı % 100 olduğu için beyan edilmeyecektir.
MENKUL SERMAYE İRADININ TÜRÜ BEYAN DURUMU ÖZELLİKLERİ
01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faiz gelirleri (dövize, altına veya başka bir değere endeksli) İndirim oranı uygulanmayacak olup, toplam tutarı 30.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır. Tevkifat uygulanan gelirlere ilişkin   30.000 TL’lik tutarı aşması halinde beyan edilecektir.
Eurobondlardan elde edilen faiz gelirleri
Tam mükellef kurumlar tarafından yurtdışında ihraç edilen tahviller ve tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurtdışında ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen gelirler Toplam tutarı 30.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.
1999-2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerinde elde edilen, kurumlar vergisinden istisna kazançlar ile yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançların dağıtımı halinde gerçek kişilerce elde edilen kar payları Elde edilen kar payının net tutarına bu tutarın 1/9’u eklenerek bulunacak tutarın yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 30.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.
Her nev’i hisse senetlerinin kar payları Elde edilen kar payının brüt tutarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar 30.000 TL’yi aşıyorsa beyanda bulunulacaktır.
İştirak hisselerinden doğan kazançlar
Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kar payları

KAR PAYLARI
31.12.1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinin karları kaynaklı kar payları Geçici 62 inci maddenin 2 numaralı bendi kapsamında vergiden müstesna
01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerine ait olup, kurumlar vergisinden istisna olan kazançların dağıtılmasından elde edilen kar payları Geçici 62 inci maddenin 3 numaralı bendi kapsamında elde edilen kâr paylarının net tutarına elde edilen kâr payının 1/9'u eklendikten sonra, bulunan tutarın yarısı vergiye tâbi gelir olarak dikkate alınır. Bu gelirler ile ilgili olarak yıllık beyanname verilmesi halinde, beyannameye intikal ettirilen tutarın 1/5'i beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir.
Geçici 61 inci madde kapsamında tevkifata tâbi tutulmuş kazançlarının
Her nev’i hisse senetlerinin kar payları 22 inci maddenin 2 numaralı bendi kapsamında tam mükellef kurumlardan elde edilen, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarının yarısı gelir vergisinden müstesnadır. İstisna edilen tutar üzerinden 94 üncü madde uyarınca tevkifat yapılır ve tevkif edilen verginin tamamı, kâr payının yıllık beyanname ile beyan edilmesi durumunda yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir.
DEVLET TAHVİLİ VE HAZİNE BONOSU FAİZ GELİRİ (TL cinsinden)
01.01.2006 tarihinden önce  ihraç edilenler 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilenler
2017 takvim yılı gelirleri için uygulanacak  indirim oranı % 100 olduğu için beyan edilmeyecektir. Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata  tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.
DEVLET TAHVİLİ VE HAZİNE BONOSU FAİZ GELİRİ (Dövize, Altına veya Başka Bir Değere Endeksli)
01.01.2006 tarihinden önce  ihraç edilenler 01.01.2006 tarihinden sonra  ihraç edilenler
Elde edilen faizin gayrisafi tutarı 30.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir. Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.
Tam Mükellef Kurumlar Tarafından Yurt İçinde İhraç Edilen Özel Sektör Tahvilleri ve Kira Sertifikalarından Elde Edilen Gelirler
01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilenler 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilenler
2017 takvim yılı gelirleri için uygulanacak  indirim oranı % 100 olduğu için beyan edilmeyecektir. Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata  tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.
Tam Mükellef Kurumlar Tarafından Yurt Dışında İhraç Edilen Özel Sektör Tahvilleri ve Kira Sertifikalarından Elde Edilen Gelirler
Elde edilen faizin gayrisafi tutarı 30.000 TL’yi aşıyorsa beyan edilecektir.

YORUMLAR

Ad

Ekonomi,1,Gelir Uzman Yardımcılığı,3,Gelir Vergisi,41,Genel,17,GİB,12,Katma Değer Vergisi,10,Kurumlar Vergisi,5,Maaş,3,Mevzuat,8,Motorlu Taşıtlar Vergisi,4,Muhasebe,2,ÖTV,9,Sosyal Güvenlik,1,VDK,2,Veraset ve İntikal Vergisi,1,Vergi Affı 2016,18,Vergi Affı 2017,6,Vergi Daireleri,3,Vergi Haberleri,13,Vergi Usul Kanunu,17,
ltr
item
Vergi Blog: Menkul Sermaye İradı
Menkul Sermaye İradı
Menkul sermaye iradı nedir ne demek? Menkul sermaye iradı tanımı, vergilendirilmesi ve beyanı. Kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.
https://1.bp.blogspot.com/-Y_tlqqV9YUM/WKnrRDCCnRI/AAAAAAAABNY/OsMOOGTvabYdK6jiRFh9PcXSkXXaytZ0QCLcB/s1600/menkul-sermaye-iradi.png
https://1.bp.blogspot.com/-Y_tlqqV9YUM/WKnrRDCCnRI/AAAAAAAABNY/OsMOOGTvabYdK6jiRFh9PcXSkXXaytZ0QCLcB/s72-c/menkul-sermaye-iradi.png
Vergi Blog
http://www.vergiblog.com/2017/02/menkul-sermaye-iradi.html
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/
http://www.vergiblog.com/2017/02/menkul-sermaye-iradi.html
true
1079650730403726947
UTF-8
Tüm içerikler yüklendi İçerik bulunamadı TÜMÜ Devamı Cevapla İptal Sil Ana Sayfa SAYFALAR İÇERİKLER Tümünü Gör İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR Konu ARŞİV SEARCH TÜM İÇERİKLER İsteğinizle uyuşan içerik bulunamadı. Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çrş Prş Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara az önce 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago beş haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU İÇERİK ÖZELDİR Görüntülemek için lütfen tıklayınız Tamamını Kopyala Tamamını Seç All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy